Po raz pierwszy stworzono molekułę, która na żądanie otwiera barierę krew-mózg

18 marca 2022, 12:13

Nasz mózg składa się z miliardów neuronów, które muszą być chronione przed wpływem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Rolę tej ochrony spełnia bariera krew-mózg. Ta mierząca 650 km wyspecjalizowana bariera między naczyniami krwionośnymi a mózgiem decyduje, jakie substancje mogą do mózgu przeniknąć. Bardzo dobrze spełnia swoją rolę, ale z punktu widzenia chorób neurologicznych jest najgorszym wrogiem współczesnej medycyny



Wojsko i Szerpowie spuścili wodę z himalajskiego jeziora

31 października 2016, 11:53

Nepalska armia zakończyła spuszczanie ponad 4 mln m3 wody z leżącego w rejonie Everestu jeziora lodowcowego Imja. W 2009 r. opisano je jako jedno z najszybciej rozwijających się jezior glacjalnych Himalajów. Ponieważ wody utrzymywała w miejscu morena końcowa lodowca, położonym niżej osadom, mostom i szlakom trekkingowym groziło zalanie.


Radioaktywny talizman

18 lipca 2008, 11:01

Para Japończyków z Hiroszimy od 2004 roku sprzedawała święcące przez ponad 10 lat talizmany do telefonów komórkowych. Na ich nieszczęście okazało się, że paski błyszczą dzięki radioaktywnemu trytowi.


Tajemnicze zachowanie tybetańskich lodowców

16 kwietnia 2012, 12:47

Na obrzeżach Tybetu, wbrew panującemu powszechnie trendowi, lodowce zyskują masę. Badania wskazujące na istnienie takiego zjawiska pochodzą z próbki 25 tybetańskich lodowców


Najdroższą przyprawę świata udomowili Grecy, a nie Persowie

19 kwietnia 2022, 12:49

Najdroższa przyprawa świata, szafran, jest uprawiana od ponad 3000 lat. Uprawiano ją w Grecji, Persji i innych krajach basenu Morza Śródziemnego. Obecnie 90% światowej produkcji pochodzi z Iranu. Nic też dziwnego, że Iran – czyli dawna Persja – jest uważany za najbardziej prawdopodobne miejsce udomowienia szafranu uprawnego (Crocus sativus), zwanego też krokusem uprawnym. Jednak najnowsze badania wskazują, że roślinę tę po raz pierwszy udomowiono w starożytnej Grecji.


Po ponad 150 latach wyjaśniono, czemu powierzchnia lodu jest mokra

24 listopada 2016, 14:25

Zespół z Uniwersytetu Hokkaido rozwiązał ponad 150-letnią zagadkę powierzchniowego topnienia lodu w ujemnych temperaturach. Udało się to dzięki zaawansowanej mikroskopii optycznej, opracowanej z firmą Olympus.


"Drapieżny" wirus

7 sierpnia 2008, 11:30

Francuscy naukowcy odkryli wirusa należącego do zupełnie nowej grupy. Jest to pierwszy w historii wirus zdolny do atakowania innych wirusów i przejmowania fragmentów ich informacji genetycznej.


Robot mapuje żywy mózg

7 maja 2012, 11:14

Badacze z MIT i Georgia Institute of Technology znaleźli sposób, by zautomatyzować proces wyszukiwania i nagrywania danych z neuronów w żywym mózgu. Opracowali ramię robota, którego ruchami kieruje wykrywający komórki algorytm komputerowy.


Najstarszy przykład kalendarza Majów znaleziony w fundamentach słynnej piramidy

20 maja 2022, 11:11

Ponad 2000 lat temu w dzisiejszym San Bartolo w Gwatemali Majowie rozpoczęli budowę piramidy i siedmiu towarzyszących jej struktur. Kompleks „Las Pinturas” słynny jest ze wspaniałych malunków z późnego okresu preklasycznego, na których widać wpływy kultury Olmeków oraz wczesne pismo Majów. Teraz znaleziono coś jeszcze – fragment muralu z najwcześniejszym znanym nam użyciem kalendarza Majów.


Najjaśniejsza supernowa nie jest supernową?

13 grudnia 2016, 13:19

Najjaśniejsza supernowa może wcale nie być supernową. O odkryciu ASASSN-15lh (SN 2015L) informowaliśmy w styczniu bieżącego roku


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk